Ratten bestrijden: herkennen, regels, kosten en aanpak

Ratten zijn schuw en vooral 's nachts actief, dus je ziet eerder sporen dan de dieren zelf. Rattenkeutels zijn 1 tot 2 centimeter lang, donker en spoelvormig; muizenkeutels zijn veel kleiner. Knaagsporen aan hout, plastic, kabels en voedselverpakkingen zijn een duidelijk teken. Langs muren ontstaan vettige, donkere veegsporen waar ratten steeds dezelfde route lopen. Buiten vind je holen met een opening van 6 tot 9 centimeter bij schuren, composthopen, kippenhokken en onder terrassen. Je hoort soms gekrabbel in de kruipruimte, de spouw of onder de vloer. Zie je overdag ratten, dan is de populatie meestal al groot.

Als particulier mag je ratten bestrijden met klapvallen en door voedsel en schuilplaatsen weg te nemen. Rattengif voor particulieren is sterk beperkt en buiten mag je het helemaal niet gebruiken. Professionele biociden mogen alleen worden ingezet door bestrijders met een vakbekwaamheidsbewijs (KPMB), en voor het gebruik van rodenticiden buiten is bovendien een IPM-certificering (IPM Knaagdierbeheersing) verplicht. Een of twee ratten in de schuur kun je met vallen proberen. Zie je ratten in huis, hoor je ze in de kruipruimte of vind je keutels op meerdere plekken, dan is laten bestrijden de betere keuze: een bestrijder vindt de toegangsroutes, pakt de oorzaak aan en mag de middelen gebruiken die jij niet mag inzetten. Let op: de gemeente bestrijdt ratten vaak alleen in de openbare ruimte, niet op je eigen erf.

Een professionele rattenbestrijding begint met een inspectie van huis, tuin en kruipruimte. De bestrijder zoekt looproutes, holen en toegangspunten, en kijkt of het riool een rol speelt; soms is daarvoor een camera-inspectie nodig. Daarna volgt de IPM-aanpak: eerst wering en het wegnemen van voedsel en schuilplaatsen, dan vallen en pas als dat onvoldoende werkt gif in afgesloten lokdozen. De bestrijder komt meestal 2 tot 3 keer terug om vallen te controleren, dode dieren te verwijderen en de resultaten te beoordelen. Je krijgt een rapport met de gevonden oorzaken en adviezen, zoals het dichten van gaten of het repareren van een kapotte rioolbuis. Pas als er enkele weken geen activiteit meer is, wordt het traject afgesloten.

Een rattenbestrijding door een professional kost in 2026 als indicatie € 175 tot € 450 voor een traject van meerdere bezoeken, inclusief btw. Is er een vermoeden dat ratten via het riool binnenkomen, dan komt daar een rioolinspectie of camera-inspectie bij van ongeveer € 100 tot € 250. Weringswerk, zoals het dichten van gaten en het plaatsen van roosters, wordt meestal apart begroot. Buiten mag alleen een bestrijder met IPM-certificering rodenticiden gebruiken, wat de prijs iets kan beïnvloeden. De exacte kosten hangen af van de grootte van je woning, de omvang van de plaag en het aantal bezoeken. Vraag vooraf wat in de prijs zit: nacontroles, het verwijderen van dode dieren en garantie verschillen per bedrijf.

Ratten komen af op voedsel, water en beschutting. Bewaar vogelvoer, kippenvoer en huisdiervoer in afgesloten bakken en ruim gevallen fruit en etensresten op. Gooi geen eten op de composthoop en sluit afvalbakken goed af. Dicht gaten groter dan 1 centimeter met staalwol, metaalgaas of cement; ratten knagen zich door hout en kunststof heen. Controleer de kruipruimte, de doorvoeren van leidingen en de ventilatieroosters. Houd de tuin opgeruimd en laat geen stapels hout of rommel liggen tegen de gevel. Laat kapotte rioolbuizen en ontluchtingen repareren, want dat is een veelvoorkomende toegangsroute. Zie je sporen in de buurt, meld het bij de gemeente en spreek buren aan, want ratten bestrijd je het beste samen.