Houtwormbestrijding: herkennen, inspectie, kosten en aanpak

Het bekendste signaal zijn ronde uitvlieggaatjes van 1 tot 2 millimeter in het hout. Bij de gewone houtworm zijn ze klein en netjes rond; de bonte knaagkever maakt grotere gaten van 2 tot 4 millimeter en zit vrijwel alleen in oud, vochtig loofhout zoals eiken balken in historische panden. Vers boormeel is het belangrijkste teken van activiteit: lichte, fijne poederhoopjes onder of naast de gaatjes. Let op: niet elk oud gaatje betekent dat er nog houtworm in zit. De larven leven 2 tot 5 jaar in het hout en de kevers vliegen in het voorjaar en de zomer uit, dus gaatjes kunnen van jaren geleden zijn. Oude gaten zijn donker en stoffig van binnen, nieuwe gaten zijn licht en scherp van rand.

Een los meubelstuk of een plank kun je zelf aanpakken met een houtwormmiddel voor particulieren dat je in het hout laat trekken, of door het stuk een paar dagen in de vriezer te leggen. Zodra het om balken, vloeren, de kapconstructie, een trap of een groot oppervlak gaat, is laten bestrijden de verstandige keuze. Een professional kan beoordelen of de aantasting actief is, om welke soort het gaat en of de sterkte van het hout nog voldoende is. Hij mag bovendien professionele biociden gebruiken dankzij zijn vakbekwaamheidsbewijs (KPMB) en heeft apparatuur om middelen diep in het hout te brengen. Twijfel je of de houtworm nog actief is, laat dan eerst een houtworm inspectie uitvoeren voordat je een behandeling boekt.

Een houtworm bestrijder begint met een inspectie: hij bekijkt alle houten delen, bepaalt de soort aan de hand van de gaatjes en het boormeel, meet het vochtgehalte van het hout en prikt in de balken om de sterkte te controleren. Je krijgt een rapport met de omvang van de aantasting en een plan. Bij de behandeling wordt het hout eerst schoongemaakt en zo nodig het aangetaste oppervlak weggehaald. Daarna wordt een middel met een lange nawerking op het hout gespoten of gestreken, zodat het diep intrekt; dikke balken worden soms ook geïnjecteerd. Bij de bonte knaagkever hoort ook het aanpakken van de vochtbron bij het werk, want zonder vocht en schimmel overleeft deze kever niet. Een goede bestrijder werkt volgens IPM: alleen behandelen wat actief is, de oorzaak wegnemen en vaak een meerjarige garantie geven op het behandelde hout.

Een houtworm inspectie kost in 2026 als indicatie € 75 tot € 150, inclusief btw. De behandeling zelf wordt meestal per vierkante meter houtoppervlak berekend: reken op € 15 tot € 35 per m², afhankelijk van de bereikbaarheid, het middel en of er geïnjecteerd moet worden. Voor een gemiddelde woning komt het totaal vaak uit tussen € 300 en € 1.500. Het vervangen van hout dat te ver is aangetast, valt buiten de bestrijding en doe je via een timmerman of aannemer. Vraag offertes met het aantal vierkante meters, het gebruikte middel en de garantie.

Houtworm gedijt in vochtig, slecht geventileerd hout. Zorg daarom voor goede ventilatie van zolder, kruipruimte en schuur en pak lekkages, optrekkend vocht en condens snel aan. Behandel onbehandeld hout op zolder en in de schuur preventief met een beits of lak, want een gesloten oppervlak maakt het de kever lastig om eitjes te leggen. Controleer in het voorjaar en de zomer, de vliegtijd van de kevers, balken, trappen en vloerdelen op nieuwe gaatjes en vers boormeel. Een jaarlijkse blik op de kapconstructie voorkomt dat een nieuwe aantasting ongemerkt groeit.